48 jaar geleden deed een man tijdens de Olympische Spelen iets zo moedig, dat het zijn leven ruïneerde.

Iedereen kent deze symbolische foto wel. We zeggen en schrijven het jaar 1968: Martin Luther King en Bobby Kenny, broer van de vermoorde Amerikaanse president, werden bij een moordaanslag gedood. In deze periode wordt de VS ook geteisterd door rassenrellen en de Vietnamoorlog is volop aan de gang. De wereld staat aan de rand van een globaal conflict terwijl in hetzelfde jaar de Olympische Spelen in Mexico gehouden worden.

sport1

In deze onrustige tijden geven twee sportmannen een teken dat de wereld rondgaat: Tommie Smith en John Carlos, toen de snelste en de derde snelste mannen ter wereld, buigen het hoofd en steken een vuist in de lucht tijdens de nationale hymne. De vuist is het weerstandssymbool voor de zwarte bevolking (Black Panter). Maar wat is er met de derde man? Zijn teamgenoten werden van de Spelen uitgesloten en ontvingen doodsbedreigingen. Wat niemand weet is dat ze bijgestaan werden door Peter Norman. Maar daarvoor moest hij een hoge tol betalen.

sport2

Ook in Australië had de inheemse bevolking met gelijkaardige problemen van racisme als de Afro-Amerikaanse minderheid in de VSA te kampen. Tussen 1905 en 1969 werden bij de Aboriginals meer dan 100.000 kinderen weggenomen. De Australische staat adopteerde hen dan om hen te civiliseren. Daarom riskeerde Norman veel door zich met deze Amerikanen te associëren.

sport3

Na de wedstrijd benaderen de Amerikanen Norman. Ze willen weten of hij in mensenrechten gelooft. Hij zegt ja. Waar ze het gesprek dan mee afsluiten, zullen de twee nooit vergeten: “Ik sta aan jullie kant”. De zwarte sportlui zien niet de minste angst of twijfel in de ogen van Norman. Smith en Carlos dragen de onderstaande button. Ze roepen op tot gerechtigheid en gelijkheid voor alle mensen – helemaal volgens de Olympische traditie en gedachte.

sport4

Ook Norman wil dit symbool opspelden: “Ik geloof in wat jullie doen. Hebben jullie ook zo een badge voor mij? Zo kan ik mijn steun uitdrukken!” zegt hij tegen de Amerikanen. Samen regelen ze een derde button voor Norman en staan ze op het podium. Zo eens sterk politiek signaal had men op de Olympische Spelen nooit eerder gezien. Maar de gevolgen zouden ze hun leven lang moeten dragen.

sport5

De geschiedenis zou Smith en Carlos eren. Maar de tweede plaats blijft troosteloos leeg en zou ook het symbool zijn voor het latere, droevige lot van Norman.

sport6

Men heeft Norman vakkundig uit de geschiedenis verbannen. Hij werd uit de Olympische Spelen gegooid en moest met gelegenheidsbaantjes het hoofd boven water zien te houden. Hij en zijn hele familie leefden sindsdien als buitenstaanders. Na een succesvolle sportcarrière vervalt hij in alcohol en depressies.

sport7

“Peter moest alleen lijden en werd door een heel land in de steek gelaten” vertelt Carlos over hem. In 2006 overleed hij aan een hartaanval, zonder dat ooit ook maar iemand zijn verontschuldigingen aanbood.

sport8

Smith en Carlos bewezen hem de laatste eer op zijn begrafenis. Op de plechtigheid droegen ze zijn kist.

sport9

Zes jaar later, weliswaar veel te laat, maakt de Australische regering hem na zijn dood alsnog publieke verontschuldigingen over. “Hij heeft zijn beslissing duur betaald” zegt Tommie Smith. “Het was niet alleen een eenvoudig gebaar om ons te helpen, het was echt zijn strijd. Hij was een blanke man, een blanke Australiër, tussen twee zwarte mannen die voor ons opkwam.”

sport10

Ook vijftig jaar later hebben we het nog altijd moeilijk met de gelijkheid van alle mensen. Norman betaalde de hoogste prijs voor deze strijd, maar hij heeft bewezen dat deze gelijkheid iedereen aanbelangt.

Houd de herinnering aan deze historische sportman levendig en DEEL dit bericht met je vrienden op Facebook!